CBD, voluit cannabidiol, is een niet-psychoactieve cannabinoïde uit de hennepplant. De afgelopen jaren is CBD onderwerp geworden van toenemende wetenschappelijke belangstelling, onder andere vanwege de interactie met biologische processen die betrokken zijn bij ontstekingsgerelateerde signalering.
In dit artikel lees je wat wetenschappelijk onderzoek laat zien over de relatie tussen CBD en ontstekingsprocessen. De focus ligt op biologische mechanismen en onderzoeksbevindingen, niet op gebruik of toepassing.
Disclaimer
Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden en geeft een overzicht van wetenschappelijk onderzoek. Het vormt geen medisch advies. CBD-producten zijn niet bedoeld om ziekten te diagnosticeren, behandelen, genezen of voorkomen. Raadpleeg bij medische klachten altijd een gekwalificeerde zorgprofessional.
Wat zijn ontstekingsprocessen?
Ontstekingsprocessen zijn onderdeel van het natuurlijke afweermechanisme van het lichaam. Ze spelen een rol bij het herkennen en opruimen van beschadigde cellen, pathogenen en andere potentieel schadelijke prikkels.
Bij deze processen zijn verschillende immuuncellen en signaalstoffen betrokken, waaronder cytokinen. Acute ontstekingsprocessen dragen bij aan herstel. Wanneer deze processen langdurig actief blijven, spreekt men in wetenschappelijke context vaak van chronische ontstekingsactiviteit.
Onderzoek suggereert dat leefstijl, voeding en omgevingsfactoren invloed kunnen hebben op deze processen.
Waarom wordt CBD onderzocht in relatie tot ontstekingsprocessen?
CBD wordt onderzocht omdat het kan interageren met meerdere biologische systemen die betrokken zijn bij ontstekingsgerelateerde signalering. In de wetenschappelijke literatuur wordt gekeken naar hoe CBD invloed uitoefent op receptoren, enzymen en signaalroutes die betrokken zijn bij immuunactiviteit.
Het grootste deel van het huidige onderzoek bestaat uit preklinische studies, zoals celmodellen en dieronderzoek. De klinische relevantie van deze bevindingen wordt nog onderzocht.
CBD en het endocannabinoïde systeem
Een belangrijk onderzoeksgebied betreft de interactie tussen CBD en het endocannabinoïde systeem. Dit systeem bestaat uit cannabinoïde receptoren, enzymen en lichaamseigen signaalstoffen en speelt een rol bij de regulatie van uiteenlopende fysiologische processen.
CBD bindt zich niet direct aan CB1- of CB2-receptoren, maar kan wel invloed hebben op de activiteit van deze receptoren. In onderzoek wordt met name gekeken naar CB2-receptoren, die veel voorkomen op immuuncellen en betrokken zijn bij ontstekingsgerelateerde processen.
CBD en cytokine-gerelateerde signalering
Cytokinen zijn eiwitten die een sleutelrol spelen in de communicatie tussen immuuncellen. In verschillende preklinische studies wordt onderzocht hoe CBD invloed kan hebben op de productie en regulatie van bepaalde cytokinen.
Onderzoeksresultaten suggereren dat CBD betrokken kan zijn bij mechanismen die de balans van ontstekingsgerelateerde signalen beïnvloeden. Deze bevindingen vormen de basis voor verder onderzoek, maar laten nog geen conclusies toe over toepassing bij mensen.
De rol van PPARγ bij ontstekingsprocessen
PPARγ (peroxisoomproliferator-geactiveerde receptor gamma) is een nucleaire receptor die betrokken is bij genexpressie die samenhangt met metabolisme en ontstekingsgerelateerde signalering.
In wetenschappelijke literatuur wordt CBD onderzocht als mogelijke modulator van PPARγ-activiteit. Activatie van deze receptor wordt in verband gebracht met veranderingen in de expressie van genen die betrokken zijn bij inflammatoire processen.
Adenosine-receptoren en ontstekingsgerelateerde signalen
Adenosine is een lichaamseigen signaalstof die betrokken is bij immuunregulatie en celbescherming. Onderzoek suggereert dat CBD indirect de beschikbaarheid van adenosine kan beïnvloeden door remming van de heropname.
Activatie van adenosine-receptoren wordt in wetenschappelijke context gekoppeld aan veranderingen in ontstekingsgerelateerde signalering. Dit mechanisme wordt verder onderzocht in relatie tot CBD.
TRPV1-receptoren en sensorische signaalroutes
CBD wordt ook onderzocht in relatie tot TRPV1-receptoren. Deze receptoren zijn betrokken bij sensorische signalering en reageren op chemische en thermische prikkels.
Preklinisch onderzoek suggereert dat interactie tussen CBD en TRPV1-receptoren invloed kan hebben op signaalroutes die betrokken zijn bij ontstekingsprocessen. Deze interacties maken deel uit van een complex netwerk van biologische mechanismen.
Antioxidatieve eigenschappen van CBD en andere cannabinoïden
Naast ontstekingsgerelateerde signalering wordt CBD onderzocht vanwege mogelijke antioxidatieve eigenschappen. Oxidatieve stress en ontstekingsprocessen zijn in wetenschappelijke literatuur vaak met elkaar verbonden.
Cannabinoïden zoals CBD, CBG en CBC worden onderzocht in relatie tot hun rol bij oxidatieve balans binnen cellen. Deze eigenschappen vormen een aanvullend onderzoeksgebied binnen cannabinoïdenwetenschap.
Wat zegt de wetenschap tot nu toe?
De wetenschappelijke literatuur over CBD en ontstekingsprocessen is omvangrijk en groeit snel. Tegelijkertijd benadrukken onderzoekers dat veel bevindingen afkomstig zijn uit experimentele modellen.
Resultaten uit dier- en celstudies kunnen waardevolle inzichten bieden in biologische mechanismen, maar zijn niet automatisch toepasbaar op mensen. Ook humaan onderzoek varieert sterk in opzet en context.
Conclusie
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat CBD betrokken kan zijn bij verschillende biologische mechanismen die een rol spelen in ontstekingsprocessen. Deze mechanismen omvatten onder andere interacties met het endocannabinoïde systeem, cytokine-gerelateerde signalering, PPARγ-activatie, adenosine-receptoren en oxidatieve processen.
Dit artikel biedt een overzicht van deze onderzoeksbevindingen zonder conclusies te trekken over gebruik of toepassing. Verdere klinische studies zijn nodig om de betekenis van deze mechanismen bij mensen beter te begrijpen.al verdere duidelijkheid moeten geven over de betekenis van deze mechanismen bij mensen.
Bronnen:
- Formukong, E. A., Evans, A. T., & Evans, F. J. (1988). Analgesic and antiinflammatory activity of constituents ofCannabis sativa L. Inflammation, 12(4), 361–371. https://doi.org/10.1007/bf00915771
- Couch, D. G., Cook, H., Ortori, C., Barrett, D., Lund, J. N., & O’Sullivan, S. E. (2019). Palmitoylethanolamide and Cannabidiol Prevent Inflammation-induced Hyperpermeability of the Human Gut In Vitro and In Vivo—A Randomized, Placebo-controlled, Double-blind Controlled Trial. Inflammatory Bowel Diseases, 25(6), 1006–1018. https://doi.org/10.1093/ibd/izz017
- Costiniuk, C. T., & Jenabian, M. A. (2020). Acute inflammation and pathogenesis of SARS-CoV-2 infection: Cannabidiol as a potential anti-inflammatory treatment? Cytokine & Growth Factor Reviews, 53, 63–65. https://doi.org/10.1016/j.cytogfr.2020.05.008
- Palmieri B, Laurino C, Vadalà M. A therapeutic effect of cbd-enriched ointment in inflammatory skin diseases and cutaneous scars. Clin Ter. 2019 Mar-Apr;170(2):e93-e99. doi: 10.7417/CT.2019.2116. PMID: 30993303
- Atalay, S., Jarocka-Karpowicz, I., & Skrzydlewska, E. (2019). Antioxidative and Anti-Inflammatory Properties of Cannabidiol. Antioxidants, 9(1), 21. https://doi.org/10.3390/antiox9010021
- Pellati, F., Borgonetti, V., Brighenti, V., Biagi, M., Benvenuti, S., & Corsi, L. (2018). Cannabis sativa L. and Nonpsychoactive Cannabinoids: Their Chemistry and Role against Oxidative Stress, Inflammation, and Cancer. BioMed Research International, 2018, 1–15. https://doi.org/10.1155/2018/1691428
- Wang, Y., Mukhopadhyay, P., Cao, Z., Wang, H., Feng, D., Haskó, G., . . . Pacher, P. (2017). Cannabidiol attenuates alcohol-induced liver steatosis, metabolic dysregulation, inflammation and neutrophil-mediated injury. Scientific Reports, 7(1). https://doi.org/10.1038/s41598-017-10924-8
- Vallée, A., Lecarpentier, Y., Guillevin, R., & Vallée, J. N. (2017). Effects of cannabidiol interactions with Wnt/β-catenin pathway and PPARγ on oxidative stress and neuroinflammation in Alzheimer’s disease. Acta Biochimica et Biophysica Sinica, 49(10), 853–866. https://doi.org/10.1093/abbs/gmx073
- McPartland, J. M., Duncan, M., di Marzo, V., & Pertwee, R. G. (2015). Are cannabidiol and Δ9-tetrahydrocannabivarin negative modulators of the endocannabinoid system? A systematic review. British Journal of Pharmacology, 172(3), 737–753. https://doi.org/10.1111/bph.12944
- Noji, T., Takayama, M., Mizutani, M., Okamura, Y., Takai, H., Karasawa, A., & Kusaka, H. (2002). KF24345, an Adenosine Uptake Inhibitor, Suppresses Lipopolysaccharide-Induced Tumor Necrosis Factor-α Production and Leukopenia via Endogenous Adenosine in Mice. Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics, 300(1), 200–205. https://doi.org/10.1124/jpet.300.1.200