Boswellia is een extract van de hars van wierookbomen. Het wordt vooral gebruikt voor gewrichtscomfort en soepel bewegen. Onderzoek bij mensen is onder meer gedaan bij artrose, waarbij deelnemers in sommige studies verbeteringen rapporteerden in pijn, stijfheid en functioneren. Het bewijs is veelbelovend, maar nog beperkt. Extracten verschillen in samenstelling en opname. Resultaten met één extract gelden daarom niet voor ieder boswelliasupplement.
- Wat is boswellia precies?
- Hoe werkt boswellia mogelijk?
- Waarvoor wordt boswellia meestal gebruikt?
- Wat zegt onderzoek over boswellia bij gewrichten?
- Welke vormen en extracten bestaan er?
- Waar moet je op letten bij gebruik?
- Veelgemaakte misverstanden over boswellia
- Boswellia in het kort: wat kun je realistisch verwachten?
- Veelgestelde vragen
Wat is boswellia precies?
Boswellia komt van bomen uit het geslacht Boswellia. Deze groeien vooral in droge gebieden van Afrika, het Midden-Oosten en India. Voor supplementen wordt vaak Boswellia serrata gebruikt.
De hars wordt via inkepingen in de boomschors gewonnen en daarna gedroogd. Voor supplementen verwerken fabrikanten deze meestal tot een geconcentreerd extract.
Boswellia heeft een lange geschiedenis binnen de Ayurveda, de traditionele Indiase geneeskunde. Traditioneel gebruik is iets anders dan modern onderzoek bij mensen.
Welke stoffen zitten in boswellia?
Boswelliahars bevat verschillende natuurlijke stoffen. De bekendste zijn boswellia-zuren, een groep verwante verbindingen.
Een veelgenoemd boswelliazuur is AKBA. Sommige extracten zijn hiermee verrijkt of hierop gestandaardiseerd. Standaardisatie betekent dat de fabrikant een vaste hoeveelheid van bepaalde bestanddelen nastreeft.
Het percentage boswellia-zuren vertelt niet het hele verhaal. Ook de samenstelling, toedieningsvorm en opname bepalen hoeveel stoffen beschikbaar komen in het lichaam. Hoe een andere toedieningsvorm de opname verandert, lees je in onze vergelijking van Casperome en standaard boswellia-extract.
Hoe werkt boswellia mogelijk?
Boswellia-zuren beïnvloeden in laboratoriumonderzoek processen die betrokken zijn bij ontstekingsreacties. Deze werking is nog niet volledig bevestigd bij mensen.
Een veelbesproken route is 5-lipoxygenase, een enzym dat betrokken is bij de vorming van ontstekingsstoffen. Boswellia-zuren remden dit enzym onder bepaalde laboratoriumomstandigheden [5].
Die remming hing sterk af van de onderzoeksomgeving. Meer dan 95% van de onderzochte stoffen bond zich aan albumine, een eiwit in het bloed. Bij een concentratie tot 30 micromolair was met albumine geen remming meetbaar. Een eenmalige dosis van 800 mg wierookextract verlaagde de hoeveelheid leukotrieen B4 in het bloed niet [5].
Boswellia kan daarom niet worden beschreven als een bewezen ontstekingsremmer in het menselijk lichaam. Meer achtergrond staat in onze uitleg over boswellia en ontstekingsprocessen.
Waarvoor wordt boswellia meestal gebruikt?
Boswellia wordt vooral gebruikt voor gewrichtscomfort en mobiliteit. Veel supplementen richten zich op volwassenen met stijve of ongemakkelijk aanvoelende gewrichten.
Het meeste onderzoek bij mensen gaat over knieartrose. Hierbij verandert het hele gewricht, waaronder het kraakbeen en omliggende weefsel. Onderzoekers meten meestal pijn, stijfheid, loopvermogen en dagelijks functioneren. Wat dat onderzoek laat zien, lees je in ons artikel over boswellia bij gewrichtspijn.
Voor andere toepassingen is de onderbouwing beperkter. Resultaten bij knieartrose gelden daarom niet voor iedere vorm van gewrichtsongemak of ontsteking.
Boswellia wordt soms gecombineerd met curcumine, een kruidenextract uit kurkuma. Onderzoek naar losse ingrediënten bewijst niet wat iedere combinatie als geheel doet.
Wat zegt onderzoek over boswellia bij gewrichten?
Een meta-analyse, een gezamenlijke analyse van meerdere onderzoeken, omvatte zeven studies met in totaal 545 patiënten. De resultaten wezen op verbeteringen in pijn, stijfheid en gewrichtsfunctie bij artrose [6].
Op een pijnschaal van 0 tot 100 scoorden deelnemers met boswellia gemiddeld 8,33 punten lager dan de controlegroep, die placebo of gewone pijnmedicatie kreeg [6].
Een tweede analyse vond eveneens duidelijk betere resultaten dan placebo bij pijn en functioneren bij deelnemers met knieartrose [7]. De meeste onderzoeken hadden minder dan 100 deelnemers. Volgens de auteurs was de algemene onderzoekskwaliteit laag.
Wat vonden de placebogecontroleerde onderzoeken?
In een klein kruisonderzoek kregen 30 mensen met knieartrose boswellia of placebo. Een placebo bevat niet het onderzochte actieve extract. Iedere behandelperiode duurde acht weken [1].
Tijdens het gebruik van boswellia meldden deelnemers minder kniepijn en zwelling. Ook verbeterden de buiging van de knie en de loopafstand [1]. Op röntgenbeelden was geen verandering zichtbaar [1].
Een ander onderzoek volgde 75 patiënten gedurende 90 dagen. Zij kregen dagelijks 100 mg, 250 mg of placebo. Het extract bevatte 30% AKBA en 70 deelnemers voltooiden het onderzoek [2].
Beide doseringen gaven betere scores voor pijn en lichamelijk functioneren dan placebo. Bij 250 mg werden vanaf dag zeven veranderingen gemeld [2]. Dit resultaat geldt voor het onderzochte verrijkte extract, niet voor elk boswellia-extract.
Het sterkste bewijs gaat over kortdurend gebruik in onderzoek bij artrose. De onderzoeken zijn meestal klein, kort en productgebonden. De optimale dosering en langdurige effecten zijn daardoor nog niet vastgesteld.
Welke vormen en extracten bestaan er?
Boswellia is verkrijgbaar als hars, poeder, capsule en geconcentreerd extract. Supplementen bevatten vooral droge extracten. Die zijn nauwkeuriger te doseren dan onbewerkte hars.
Op een etiket kunnen verschillende gegevens staan:
- de gebruikte Boswellia-soort, meestal Boswellia serrata;
- de hoeveelheid extract per capsule of dagdosering;
- het percentage boswellia-zuren;
- eventuele standaardisatie op AKBA;
- aanwijzingen voor inname met voedsel;
- de overige ingrediënten en hulpstoffen.
Meer milligrammen betekenen niet per definitie een sterker preparaat. Een extract van 100 mg kan anders zijn samengesteld dan 500 mg harspoeder. Vergelijk daarom ook het soort extract.
Opname en voeding
De biologische beschikbaarheid is het deel van een stof dat wordt opgenomen en beschikbaar komt in het lichaam. Bij boswellia kan voeding deze opname beïnvloeden.
In één onderzoek namen deelnemers 786 mg droog harsextract in met een vetrijke maaltijd of op een lege maag. Met de maaltijd nam de blootstelling aan meerdere boswellia-zuren enkele malen toe [4]. Sommige zuren waren alleen na inname met voedsel meetbaar.
Een ander onderzoek volgde twaalf gezonde mannen na één dosis van 333 mg. De hoogste gemiddelde bloedwaarde van 11-keto-β-boswelliazuur werd na ongeveer 4,5 uur bereikt. De gemiddelde halfwaardetijd was ongeveer 6 uur [3]. De halfwaardetijd is de tijd waarin de gemeten hoeveelheid ongeveer halveert.
Een betere opname betekent niet automatisch een merkbaar sterker effect.
Waar moet je op letten bij gebruik?
Er bestaat geen algemeen vastgestelde optimale dosis voor boswellia. Onderzoeken gebruikten verschillende extracten en hoeveelheden. De onderzochte 100 of 250 mg per dag zijn daarom geen universeel gebruiksadvies [2]. Meer over doseringen en etiketten lees je in ons artikel over boswellia dosering.
Volg de gebruiksaanwijzing van het supplement. Controleer of de fabrikant het gebruikte extract en de standaardisatie vermeldt. Zonder die informatie is vergelijking met klinisch onderzoek moeilijk.
In kortdurende placebogecontroleerde studies waren er geen duidelijke algemene verschillen in veiligheid. Wel kwamen lichte maag-darmklachten voor [1]. Een onderzoek met één dosis van 333 mg meldde geen bijwerkingen. Daaraan deden slechts twaalf gezonde mannen mee [3].
Gebruik je medicijnen, ben je onder behandeling of heb je aanhoudende klachten? Bespreek het gebruik dan vooraf met een arts of apotheker.
Veelgemaakte misverstanden over boswellia
Ieder boswellia-extract werkt hetzelfde
Extracten verschillen in concentratie, samenstelling en opname. Een resultaat met een gestandaardiseerd AKBA-extract zegt daarom weinig over een willekeurig harspoeder.
Meer milligram is altijd beter
Het aantal milligrammen is alleen zinvol als duidelijk is wat er wordt gemeten. Kijk ook naar de extractverhouding, standaardisatie en aanbevolen dagdosering.
Een snel merkbaar verschil bewijst structureel herstel
Veranderingen in comfort of functioneren bewijzen geen herstel van kraakbeen. In het onderzoek van acht weken veranderden de röntgenbeelden niet [1].
Boswellia in het kort: wat kun je realistisch verwachten?
Boswellia is een harsextract dat in onderzoek vooral is bekeken in de context van artrose. In kortdurende studies rapporteerden deelnemers verbeteringen in pijn, stijfheid en functioneren. Kies een product dat de Boswellia-soort, hoeveelheid en standaardisatie duidelijk vermeldt. Zie onderzoeksdoseringen niet als persoonlijk voorschrift en verwacht geen bewezen herstel van het gewricht.
Flowerside Comfort combineert curcumine in Meriva®-vorm en boswellia in Casperome®-vorm. Deze toedieningsvormen werden in onderzoek bij mensen beter opgenomen dan gewone extracten.
Bekijk de samenstelling van Flowerside Comfort.
Veelgestelde vragen
Kun je boswellia dagelijks gebruiken?
Klinische proeven onderzochten dagelijks gebruik gedurende enkele weken tot 90 dagen. Over langdurig dagelijks gebruik is onvoldoende bekend. Volg daarom het etiket en overleg bij medicijngebruik met een arts of apotheker.
Is boswellia hetzelfde als wierook?
Boswellia is de boomsoort waarvan de hars afkomstig is. Wierook verwijst meestal naar de aromatische hars. Supplementen bevatten doorgaans een verwerkt en geconcentreerd harsextract.
Bronnen
- Efficacy and tolerability of Boswellia serrata extract in treatment of osteoarthritis of knee–a randomized double blind placebo controlled trial.Tijdens het gebruik van het extract namen kniepijn en de frequentie van zwelling af.; De buiging van de knie en de loopafstand verbeterden.; Op röntgenbeelden werd geen verandering gevonden.; Het extract werd overwegend goed verdragen.
- A double blind, randomized, placebo controlled study of the efficacy and safety of 5-Loxin for treatment of osteoarthritis of the knee.Beide doseringen verbeterden pijnscores en lichamelijk functioneren ten opzichte van placebo.; Bij 250 mg per dag werden vanaf dag 7 verbeteringen gemeld.; De hoeveelheid matrixmetalloproteïnase-3 in gewrichtsvloeistof nam af.; De gemeten veiligheidswaarden veranderden nauwelijks ten opzichte van placebo.
- Pharmacokinetic study of 11-Keto beta-Boswellic acid.11-keto-β-boswelliazuur werd na orale inname in het plasma gemeten.; De hoogste gemiddelde concentratie werd na ongeveer 4,5 uur bereikt.; Na deze enkele dosis werden geen bijwerkingen gezien.
- Effect of food intake on the bioavailability of boswellic acids from a herbal preparation in healthy volunteers.Een vetrijke maaltijd verhoogde de gemeten blootstelling aan meerdere boswelliazuren.; Sommige boswelliazuren waren alleen meetbaar wanneer het extract met de maaltijd werd ingenomen.; Voedsel kan de opname van het onderzochte extract sterk beïnvloeden.
- On the interference of boswellic acids with 5-lipoxygenase: mechanistic studies in vitro and pharmacological relevance.Boswelliazuren remden 5-lipoxygenase in bepaalde laboratoriummodellen.; Deze remming verdween grotendeels in aanwezigheid van albumine en trad niet op in volbloed.; Een enkele dosis verlaagde de hoeveelheid leukotrieen B4 in plasma niet.; De betekenis van remming van 5-lipoxygenase in het lichaam bleef daardoor onzeker.
- Effectiveness of Boswellia and Boswellia extract for osteoarthritis patients: a systematic review and meta-analysis.Zeven onderzoeken met 545 patiënten wijzen erop dat boswellia pijn en stijfheid bij artrose kan verminderen en het functioneren kan verbeteren. De review concludeerde dat ten minste vier weken was onderzocht, maar dit is geen algemeen vastgestelde doserings- of gebruiksaanbeveling.
- Efficacy of curcumin and Boswellia for knee osteoarthritis: Systematic review and meta-analysis.Boswelliapreparaten waren statistisch beter dan placebo voor pijn en functioneren bij knieartrose. De totale hoeveelheid bewijs was volgens de auteurs onvoldoende groot en van onvoldoende kwaliteit voor duidelijke aanbevelingen voor de praktijk.