Zoek je boswellia als supplement, dan is Boswellia serrata de soort met onderzoek bij mensen: in een overzicht van 20 gecontroleerde proeven bij 1.633 mensen met knieartrose scoorden bewerkte serrata-extracten beter op pijn, stijfheid en functioneren dan de vergeleken groepen.[6] Boswellia sacra en carteri zijn vooral wierook en etherische olie, en worden vaak als één en dezelfde boom gezien.[3] [4] Voor die twee bestaat geen vergelijkbaar onderzoek bij mensen.
- Welke verschillen tussen de boswellia-soorten zijn relevant?
- Zijn Boswellia sacra en carteri dezelfde soort?
- Wat is het verschil tussen hars, etherische olie en extract?
- Wat laat onderzoek bij mensen zien?
- Hoe kies je een boswellia-product op kwaliteit?
- Conclusie: welke boswellia-soort past bij jou?
- Veelgestelde vragen
Welke verschillen tussen de boswellia-soorten zijn relevant?
Het belangrijkste verschil zit niet in de boom, maar in waarvoor de hars gebruikt wordt en hoe hij bewerkt is. Serrata (Indiase wierook) is de basis van vrijwel alle supplementextracten en van het onderzoek daarnaar. Sacra en carteri komen van het Arabisch schiereiland en de Hoorn van Afrika en zijn de klassieke wierook voor geur en etherische olie.
Boswellia is een plantengeslacht (een groep verwante wierookbomen). Hun hars heet ook frankincense of olibanum. De hars bevat onder meer boswellia-zuren (de stoffen waar het meeste onderzoek naar gaat) en incensolacetaat.[1] Van de boswellia-zuren geldt vooral AKBA (acetyl-11-keto-β-boswellia-zuur) als biologisch actief.[2] Wat je in het eindproduct krijgt, hangt af van de bereiding. Wil je eerst weten wat boswellia is, lees dan onze uitleg over de werking en het gebruik van boswellia.
| Criterium | Boswellia serrata | Boswellia sacra | Boswellia carteri |
|---|---|---|---|
| Gebruikelijke toepassing | Supplementextracten | Wierook, etherische olie | Wierook, etherische olie |
| Naamgeving | Eigen soort, ook Indiase wierook genoemd | Vaak gezien als dezelfde soort als carteri | Ook gespeld als carterii; vaak gezien als synoniem van sacra |
| Chemische samenstelling | Te onderscheiden van sacra en carteri | Sterk vergelijkbaar met carteri | Sterk vergelijkbaar met sacra |
| Gecontroleerde proeven bij mensen | Ja, onder meer 20 proeven bij knieartrose (samen met kurkuma) | Niet gevonden | Niet gevonden; alleen dieronderzoek |
| Waar je op let | Extract, gehalte boswellia-zuren, dagportie | Botanische herkomst en productvorm | Botanische herkomst en productvorm |
Zijn Boswellia sacra en carteri dezelfde soort?
Waarschijnlijk wel. Onderzoekers noemen Boswellia carterii vaak een synoniem van Boswellia sacra: twee namen voor dezelfde boom.[4] In de handel en in publicaties worden beide namen naast elkaar gebruikt, net als de spellingen carteri en carterii.[3] [5] Een andere naam op het etiket betekent dus niet automatisch een ander product.
De chemie wijst dezelfde kant op. Een analyse van 6 olibanummonsters waarvan de soort was bevestigd, vond bij sacra en carteri een sterk vergelijkbaar patroon van vluchtige stoffen (stoffen die gemakkelijk verdampen), met hetzelfde kenmerkende bestanddeel.[3] Serrata bevatte daarnaast stoffen die bij de andere twee ontbraken, zoals methylchavicol en methyleugenol, waarmee de onderzoekers serrata konden herkennen.[3] Dat zegt iets over de herkomst, niet over opname of effect.
Wat is het verschil tussen hars, etherische olie en extract?
Hars is het uitgangsmateriaal, etherische olie bevat alleen de vluchtige geurstoffen en een extract bevat een geselecteerd en vaak geconcentreerd deel van de hars. Dezelfde soortnaam op het etiket kan dus drie heel verschillende producten betekenen.
Hars: het oorspronkelijke materiaal
Hars is het kleverige materiaal dat de boom afscheidt als de bast wordt ingesneden. Het bevat geurstoffen, boswellia-zuren en andere stoffen door elkaar.[1] [2] Het gewicht van losse hars of harspoeder zegt niet hoeveel boswellia-zuren erin zitten.
Etherische olie: alleen de geurstoffen
Etherische olie bestaat uit de kleinere geurmoleculen (mono-, sesqui- en diterpenen) die bij distillatie meekomen.[2] [3] Boswellia-zuren zijn grotere moleculen (triterpenen) die nauwelijks verdampen. Frankincense-olie is daarom geen vervanging voor een supplement met een vermeld gehalte aan boswellia-zuren. Gebruik olie alleen zoals het etiket aangeeft en neem een geurproduct niet in.
Extract: samenstelling en hoeveelheid tellen
Een gestandaardiseerd extract (een extract met een vastgelegd gehalte aan bepaalde bestanddelen) laat zien hoeveel boswellia-zuren een dagportie bevat. Ook de toedieningsvorm telt: in de proeven bij knieartrose deden juist de bewerkte serrata-extracten het goed.[6] Hoeveel je per dag nodig hebt, staat in ons artikel over de dosering van boswellia per dag.
Wat laat onderzoek bij mensen zien?
Bijna al het onderzoek bij mensen gaat over serrata. Direct vergelijkend onderzoek tussen serrata, sacra en carteri bij mensen bestaat niet.
Serrata bij knieartrose
Een netwerk-meta-analyse uit 2026 (een overzicht dat de resultaten van veel proeven samen weegt en onderling vergelijkt) bundelde 20 gerandomiseerde proeven met 1.633 deelnemers met lichte tot matige knieartrose. In die proeven kregen deelnemers kurkuma, serrata-extract, een combinatie of een vergelijkingsmiddel zoals placebo.[6]
Bewerkte serrata-extracten scoorden beter dan de vergeleken groepen op de WOMAC-vragenlijst (een vragenlijst naar pijn, stijfheid en het functioneren van de knie), op alle drie de onderdelen. In bijwerkingen werd tussen de groepen geen verschil gevonden.[6] De onderzoekers noemen het effect van de combinatie met kurkuma nog onvoldoende onderzocht. Meer over dit onderzoek lees je in ons artikel over boswellia bij gewrichtspijn.
Serrata is ook onderzocht buiten de gewrichten, bijvoorbeeld als smelttablet bij aften en in een kruidenmengsel naast diabetesmedicatie.[7] [8] Dat zijn andere toepassingen, en diabetes hoort onder medische begeleiding.
Sacra en carteri: alleen dieronderzoek
Voor sacra en carteri zijn geen gecontroleerde proeven bij mensen gevonden. Wel is een acetonextract (een extract gemaakt met aceton) van carterii bij ratten met een ontstoken poot onderzocht. Bij 0,45 tot 1,80 g per kilo lichaamsgewicht per dag nam de zwelling af en reageerden de dieren minder gevoelig op pijnprikkels. Bij de hoogste dosis kregen sommige ratten bijwerkingen.[5] Dat is dieronderzoek met hoge doses: het zegt niets over een dosis of effect bij mensen.
Hoe kies je een boswellia-product op kwaliteit?
Kies eerst de productvorm die bij je doel past en controleer daarna de samenstelling. Let bij een supplement op:
- Volledige soortnaam: staat er Boswellia serrata, of alleen ‘boswellia’ of ‘olibanum’?
- Bereiding: hars, harspoeder en extract zijn niet hetzelfde.
- Gehalte boswellia-zuren per dagportie: kijk verder dan het gewicht per capsule.
- Onderzochte vorm: is precies dit extract in proeven bij mensen gebruikt?
- Mengsels: een proef met een kruidenmengsel zegt weinig over elk ingrediënt afzonderlijk.
Gebruik je medicijnen, zoals bloedverdunners of diabetesmedicatie, ben je zwanger of geef je borstvoeding, of heb je bestaande maag- of darmklachten? Overleg dan eerst met je huisarts of apotheker. Meer daarover lees je in onze artikelen over boswellia en medicijnen en over de bijwerkingen van boswellia.
Conclusie: welke boswellia-soort past bij jou?
Zoek je een supplement, kies dan serrata: dat is de soort waarmee 20 gecontroleerde proeven bij knieartrose zijn gedaan, met betere scores op pijn, stijfheid en functioneren dan de vergeleken groepen en geen verschil in bijwerkingen.[6] Kies daarbinnen een extract met een vermeld gehalte aan boswellia-zuren. Zoek je frankincense voor geur of aromatherapie, dan zijn sacra en carteri vrijwel dezelfde boom en beoordeel je ze op herkomst en kwaliteit.[3] [4]
De boswellia in Flowerside Comfort is Casperome®, een fytosomale vorm van serrata-extract (gebonden aan vetachtige stoffen om de opname te ondersteunen), samen met fytosomale curcumine (Meriva®). Casperome werd in onderzoek bij mensen beter opgenomen dan de vergeleken standaardextracten; lees daarover meer in ons artikel over Casperome en standaard boswellia-extract.
Veelgestelde vragen
Zijn Boswellia sacra en carteri hetzelfde?
Waarschijnlijk wel: carterii wordt vaak gezien als een andere naam voor sacra, en de chemische samenstelling van beide is sterk vergelijkbaar.
Welke boswellia-soort zit in supplementen?
Meestal Boswellia serrata. Dat is ook de soort waarmee de gecontroleerde proeven bij mensen zijn gedaan, onder meer 20 proeven bij knieartrose.
Kun je frankincense-olie innemen als supplement?
Nee. Etherische olie bevat vooral geurstoffen en nauwelijks boswellia-zuren. Gebruik olie alleen zoals het etiket aangeeft.
Betekent ‘100% pure frankincense’ dat de soort vaststaat?
Nee, die omschrijving noemt niet noodzakelijk de soort. Daarvoor moet het etiket een volledige soortnaam vermelden.
Kun je boswellia-producten vergelijken op milligrammen?
Alleen als ook de bereiding en het gehalte aan boswellia-zuren vergelijkbaar zijn. Dezelfde hoeveelheid harspoeder en gestandaardiseerd extract kan heel verschillende hoeveelheden boswellia-zuren bevatten.
Bronnen
- Boswellia resin: from religious ceremonies to medical uses; a review of in-vitro, in-vivo and clinical trials.Overzicht van de stoffen in boswelliahars. Naast de boswellia-zuren wijzen de auteurs incensolacetaat aan als belangrijk bestanddeel.
- Frankincense–therapeutic properties.Overzicht van de samenstelling van wierook: de olie bestaat uit mono- en diterpenen, en van de boswellia-zuren geldt vooral AKBA als biologisch actief. Extracten van serrata en carterii worden het vaakst als bruikbaar genoemd.
- A chemical investigation by headspace SPME and GC-MS of volatile and semi-volatile terpenes in various olibanum samples.Chemische analyse van zes wierookmonsters met bevestigde soort. Sacra en carteri hadden een sterk vergelijkbare samenstelling; serrata was te herkennen aan onder meer methylchavicol en methyleugenol.
- Identification of Potential Antiseizure Agents in Boswellia sacra using In Vivo Zebrafish and Mouse Epilepsy Models.Dieronderzoek naar inhoudsstoffen van sacra-hars. Hier alleen gebruikt voor de naamgeving: de auteurs noemen Boswellia carterii een synoniem van Boswellia sacra.
- Effects of an acetone extract of Boswellia carterii Birdw. (Burseraceae) gum resin on rats with persistent inflammation.Onderzoek bij ratten met een ontstoken poot. Een extract van carterii verminderde de zwelling en de gevoeligheid voor pijnprikkels; bij de hoogste dosis kregen sommige dieren bijwerkingen.
- Evaluating the efficacy and safety of Curcuma longa, Boswellia serrata, and their mixed formulation in treating knee osteoarthritis: A systematic review and network meta-analysis.Overzicht van 20 gerandomiseerde proeven met 1.633 deelnemers met lichte tot matige knieartrose. Bewerkte serrata-extracten scoorden beter op pijn, stijfheid en functioneren (WOMAC) dan de vergeleken groepen; in bijwerkingen was er geen verschil.
- The effectiveness of olibanum orally disintegrating tablet in the treatment of oral aphthous ulcers: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial.Proef met placebo waarin 50 mensen met aften drie dagen lang smelttabletten met serrata-extract of placebo gebruikten.
- Silymarin, Olibanum, and Nettle, A Mixed Herbal Formulation in the Treatment of Type II Diabetes: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Clinical Trial.Proef met placebo bij 60 mensen met diabetes type 2 die naast hun medicatie 90 dagen een mengsel van serrata-hars, mariadistel en brandnetel gebruikten. De bijdrage van serrata afzonderlijk is niet vast te stellen.