Curcumine en medicijnen: interacties, ook met bloedverdunners

Curcumine kan veranderen hoe je lichaam medicijnen verwerkt, maar bij mensen is dat nog nauwelijks gemeten. In het duidelijkste onderzoek daalde de activiteit van een leverenzym dat medicijnen afbreekt met 28,6 procent, na 14 dagen 1000 milligram curcumine per dag. [1] Bij bloedverdunners speelt iets anders: kurkuma remt zelf ook de bloedstolling, waardoor het risico op bloedingen kan toenemen. Hoe groot dat risico is, is niet gemeten. [2] Gebruik je medicijnen, en zeker bloedverdunners, overleg dan met je huisarts of apotheker voordat je met een curcuminesupplement begint.

⚠️

Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Supplementen zijn geen geneesmiddel en niet bedoeld voor de diagnose, behandeling, genezing of preventie van ziekten. Raadpleeg een arts bij medische klachten of medicijngebruik.

Hoe kan curcumine de werking van medicijnen veranderen?

Op twee manieren. Curcumine, de bekendste werkzame stof uit kurkuma, kan de enzymen (eiwitten die stoffen in het lichaam omzetten) beïnvloeden waarmee de lever medicijnen afbreekt. Wordt een medicijn trager afgebroken, dan blijft er meer van in je bloed; gaat het sneller, dan minder. Daarnaast kan curcumine transporteiwitten remmen (eiwitten die stoffen de cel in en uit vervoeren), wat de opname van een medicijn kan veranderen.

Het duidelijkste onderzoek bij mensen is klein. Zestien gezonde Chinese mannen slikten 14 dagen lang 1000 milligram curcumine per dag. Vóór en na die periode kregen ze cafeïne als teststof, omdat aan de afbraak daarvan te zien is hoe hard bepaalde enzymen werken. De activiteit van het enzym CYP1A2 was na de kuur 28,6 procent lager, die van het enzym CYP2A6 was toegenomen. [1] Het onderzoek had geen placebogroep (een groep die een middel zonder werkzame stof krijgt) en mat geen effect op een echt geneesmiddel. Het laat wel zien dat een wisselwerking bij mensen mogelijk is, bij een dosis die supplementen ook leveren.

Wat curcumine precies is, lees je in onze uitleg over curcumine en het verschil met kurkuma.

Curcumine en bloedverdunners: wat is bekend?

Bij bloedverdunners is voorzichtigheid het meest op zijn plaats, ook al is het risico niet in cijfers uitgedrukt. De zorg is hier niet zozeer de afbraak van het medicijn, maar een optellend effect: kurkuma remt zelf ook de stolling.

Dat komt uit een overzicht uit 2013 van wisselwerkingen tussen kruiden en antistollingsmiddelen of bloedplaatjesremmers (de twee soorten bloedverdunners). De onderzoekers vonden 306 gedocumenteerde wisselwerkingen bij 90 kruiden. Het belangrijkste gevolg was een hoger risico op bloedingen doordat het kruid de werking van het medicijn versterkt. Kurkuma is een van de zes kruiden die het overzicht daarbij met naam noemt. Wisselwerkingen van dit type werden bijna allemaal als matig tot ernstig beoordeeld. [2]

Wat het overzicht niet geeft, is een cijfer voor curcuminesupplementen: hoeveel vaker bloedingen voorkomen, bij welke dosis en bij welke bloedverdunner is niet gemeten. Onder bloedverdunners vallen antistollingsmiddelen zoals acenocoumarol en fenprocoumon en bloedplaatjesremmers zoals acetylsalicylzuur. Ze werken verschillend, dus wat voor het ene middel geldt, hoeft niet voor het andere te gelden.

Gebruik je de combinatie in overleg met je arts, let dan op bloedneuzen die moeilijk stoppen, blauwe plekken zonder duidelijke oorzaak, bloed in de urine of zwarte ontlasting. Neem bij zulke klachten contact op met je huisarts.

Bij welke andere medicijnen is een wisselwerking mogelijk?

Voor een hele reeks medicijnen is een wisselwerking beschreven, maar bijna alleen in laboratorium- en dieronderzoek. Een overzicht uit 2017 noemt veranderde bloedwaarden van hart- en vaatmiddelen, antidepressiva, antistollingsmiddelen, antibiotica, middelen bij chemotherapie en antihistaminica (middelen tegen allergie) wanneer ze samen met curcumine werden gegeven. Als verklaring noemt het de remming van afbraakenzymen en van het transporteiwit P-glycoproteïne. De auteurs vonden maar één klinische proef waarin curcumine de bloedwaarde van een medicijn aantoonbaar veranderde. Hun conclusie: het bewijs is te dun om te zeggen wat er bij patiënten gebeurt, en artsen doen er goed aan voorzichtig te blijven. [3]

Een recente proef bij mensen laat zien hoe groot zo’n effect kan zijn. In een onderzoek uit 2024 kregen gezonde volwassenen sepiapterine, een middel in ontwikkeling voor een stofwisselingsziekte, één keer zonder en één keer met 2 gram curcumine. Curcumine werd gebruikt omdat het een bekend transporteiwit (BCRP) remt. Bij de 26 deelnemers van wie de bloedwaarden zijn geanalyseerd, lag de piekwaarde van BH4, de stof waarin het middel wordt omgezet, met curcumine 24 procent hoger en de totale blootstelling 21 procent hoger. De onderzoekers noemen dat een bescheiden stijging zonder klinische betekenis. [4] Dat ging om één inname en één middel. Bij een medicijn waarbij de dosis nauw luistert, kan een stijging van die orde wel uitmaken; daarom is overleg zinvol.

Geruststellend is een overzicht uit 2021 naar kruiden en supplementen naast veertien medicijnen die bij multiple sclerose worden gebruikt. Voor kurkuma vonden de onderzoekers geen aanwijzingen van betekenis voor een wisselwerking met die middelen. [5] Dat zegt iets over die veertien medicijnen, niet over alle andere.

Wat zeggen veiligheidsstudies over gebruik naast medicijnen?

Weinig, en dat is het punt. Curcumine kwam als veilig naar voren in een analyse van 29 onderzoeken met 2396 deelnemers met gewrichtsaandoeningen, bij 120 tot 1500 milligram per dag gedurende 4 tot 36 weken. [6] Maar die onderzoeken waren opgezet om klachten en bijwerkingen te meten, niet om te zien wat er gebeurt naast een bloedverdunner of een ander medicijn. Dat curcumine op zichzelf goed wordt verdragen, zegt dus niets over een combinatie. Welke klachten curcumine zelf kan geven, lees je in ons overzicht van de bijwerkingen van curcumine.

Kurkuma in voeding versus curcuminesupplementen

Kurkuma als specerij in een maaltijd levert veel minder curcumine dan een supplement. De onderzoeken hierboven gebruikten 1000 tot 2000 milligram curcumine; dat haal je niet met koken. De voorzichtigheid in dit artikel gaat dus over supplementen, en het sterkst over geconcentreerde extracten en vormen die beter worden opgenomen.

Er is geen onderzoek dat laat zien bij welke dosis een combinatie met medicijnen veilig is. Ook is niet onderzocht of een paar uur tussen het supplement en je medicijn een wisselwerking voorkomt. Het enzymeffect werd gemeten na twee weken dagelijks gebruik [1], dus reken er niet op dat spreiden over de dag het oplost.

Wanneer is extra voorzichtigheid verstandig?

Overleg vooraf met je huisarts of apotheker als je:

  • een antistollingsmiddel of een bloedplaatjesremmer gebruikt;
  • diabetesmedicatie gebruikt, omdat kurkuma de bloedsuiker kan beïnvloeden;
  • meerdere medicijnen tegelijk gebruikt, of een medicijn waarvan de dosis nauwkeurig wordt ingesteld;
  • eerder problemen had met bloedingen;
  • binnenkort een operatie of een ingreep bij de tandarts krijgt;
  • zwanger bent of borstvoeding geeft: goed onderzoek naar curcuminesupplementen ontbreekt voor deze groep;
  • al maag- of darmklachten hebt, omdat dat de klachten zijn die curcumine het vaakst geeft;
  • een hooggedoseerd extract of een beter opneembare vorm van curcumine gebruikt.

Praktische adviezen bij curcumine en medicatie

  • Neem het potje of het etiket mee naar je apotheker. Die ziet al je medicijnen bij elkaar en heeft de hoeveelheid curcumine en het type extract nodig om iets te kunnen zeggen.
  • Meld je supplement bij elke medicatiecontrole en vóór een ingreep.
  • Begin niet met meerdere nieuwe supplementen tegelijk. Krijg je dan een klacht, dan weet je niet waar die vandaan komt.
  • Stop of verander voorgeschreven medicatie nooit zelf vanwege een supplement.

Conclusie: is curcumine veilig naast medicijnen?

Dat hangt af van het medicijn, en voor de meeste medicijnen is het niet onderzocht. Wat vaststaat: curcumine kan de afbraak van medicijnen veranderen. Bij 1000 milligram per dag daalde de activiteit van een leverenzym met 28,6 procent [1], en één dosis van 2 gram verhoogde de bloedwaarde van een geneesmiddel met ruim 20 procent. [4] Bij bloedverdunners komt daar een mogelijk hoger risico op bloedingen bij, omdat kurkuma zelf de stolling remt. [2] Het bewijs voor schade bij mensen is dun, maar het bewijs dat een combinatie veilig is ontbreekt net zo goed. Overleg daarom eerst met je huisarts of apotheker als je medicijnen gebruikt, en altijd als je bloedverdunners gebruikt.

Flowerside Comfort combineert fytosomale curcumine (Meriva®) en fytosomale boswellia (Casperome®): vormen die in onderzoek bij mensen beter werden opgenomen dan gewone extracten. Ook voor Comfort geldt: gebruik je medicijnen, overleg dan eerst.

Bekijk de samenstelling van Flowerside Comfort.

Veelgestelde vragen over curcumine en medicijnen

Kun je curcumine combineren met bloedverdunners?

Niet zonder overleg met je huisarts of apotheker. Kurkuma remt zelf ook de stolling en wordt genoemd bij de kruiden die samen met antistollingsmiddelen of bloedplaatjesremmers het risico op bloedingen kunnen vergroten. Hoe groot dat risico is, is niet gemeten. [2]

Kun je curcumine gebruiken met medicijnen tegen hoge bloeddruk?

Dat is bij mensen niet onderzocht. In laboratorium- en dieronderzoek veranderde curcumine de bloedwaarden van sommige hart- en vaatmiddelen. [3] Vraag je apotheker of dat voor jouw middel speelt.

Hoeveel tijd moet er tussen curcumine en je medicijnen zitten?

Er is geen tijdsafstand waarvan is aangetoond dat die een wisselwerking voorkomt. Het effect op een leverenzym werd gemeten na 14 dagen dagelijks gebruik, dus een paar uur ertussen laten is geen oplossing. [1]

Moet je curcumine voor een operatie stoppen?

Meld het supplement op tijd bij je arts of behandelaar en volg het advies dat je krijgt. Een stopmoment is niet onderzocht, maar vanwege het mogelijke effect op de stolling wil je behandelaar het weten. Stop voorgeschreven medicijnen niet zelf.

Bronnen

  1. Plant polyphenol curcumin significantly affects CYP1A2 and CYP2A6 activity in healthy, male Chinese volunteers.Chen Y, Liu WH, Chen BL, Fan L, Han Y, Wang G, Hu DL, Tan ZR, Zhou G, Cao S, Zhou HH., 201016 gezonde mannen slikten 14 dagen 1000 milligram curcumine per dag. De activiteit van het enzym CYP1A2 daalde met 28,6 procent en die van CYP2A6 nam toe. Een wisselwerking met een geneesmiddel is niet gemeten.
  2. A review of potential harmful interactions between anticoagulant/antiplatelet agents and Chinese herbal medicines.Tsai HH, Lin HW, Lu YH, Chen YL, Mahady GB., 2013Overzicht van 306 gedocumenteerde wisselwerkingen tussen 90 kruiden en bloedverdunners. Kurkuma staat bij de kruiden die het risico op bloedingen kunnen vergroten doordat ze zelf de stolling remmen.
  3. Pharmacokinetic interactions of curcuminoids with conventional drugs: A review.Bahramsoltani R, Rahimi R, Farzaei MH., 2017Overzicht van onderzoek naar curcumine naast gewone medicijnen. Curcumine veranderde de bloedwaarden van verschillende groepen medicijnen, vooral in laboratorium- en dieronderzoek; slechts één klinische proef liet een aantoonbare verandering zien.
  4. Clinical Assessment of Breast Cancer Resistance Protein (BCRP)-Mediated Drug-Drug Interactions of Sepiapterin with Curcumin and Rosuvastatin in Healthy Volunteers.Gao L, Kaushik D, Ingalls K, Milner S, Smith N, Kong R., 2024Gezonde volwassenen kregen het middel sepiapterine met en zonder 2 gram curcumine. Bij de 26 geanalyseerde deelnemers lag de piekwaarde van de omzettingsstof BH4 met curcumine 24 procent hoger. De onderzoekers noemen dat niet klinisch van betekenis.
  5. A systematic review of possible interactions for herbal medicines and dietary supplements used concomitantly with disease-modifying or symptom-alleviating multiple sclerosis drugs.Petersen MJ, Bergien SO, Staerk D., 2021Overzicht van kruiden en supplementen naast veertien medicijnen die bij multiple sclerose worden gebruikt. Voor kurkuma werden geen aanwijzingen van betekenis voor een wisselwerking met die middelen gevonden.
  6. Efficacy and Safety of Curcumin and Curcuma longa Extract in the Treatment of Arthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trial.Zeng L, Yang T, Yang K, Yu G, Li J, Xiang W, Chen H., 2022Meta-analyse van 29 onderzoeken met 2396 deelnemers, 120 tot 1500 milligram per dag gedurende 4 tot 36 weken. Curcumine en kurkuma-extract kwamen in alle onderzoeken als veilig naar voren. De onderzoeken waren klein en van matige kwaliteit.
Item toegevoegd aan winkelwagen.
0 items - €0.00