Piperine en fytosomen kunnen de hoeveelheid curcumine in het bloed duidelijk verhogen. Voor extra voedingsvet ontbreekt overtuigend onderzoek bij mensen. Gewone curcumine lost slecht op en wordt snel afgebroken en uitgescheiden. Hogere opname betekent echter niet automatisch een sterker gezondheidseffect. De praktischste keuze hangt af van de supplementvorm, dosering en gevoeligheid voor piperine.
- Waarom curcumine van nature slecht opneembaar is
- Piperine: wat doet zwarte peper met curcumine?
- Helpt vet bij de opname van curcumine?
- Wat zijn fytosomen en hoe werken ze?
- Piperine, vet en fytosomen naast elkaar
- Welke vorm van curcumine is het meest praktisch?
- Conclusie: kies de vorm, niet alleen het aantal milligram
- Veelgestelde vragen
Waarom curcumine van nature slecht opneembaar is
Curcumine is een van de belangrijkste curcuminoïden (plantenstoffen) uit Curcuma longa, oftewel kurkuma. De stof is vetoplosbaar en mengt nauwelijks met water. Dat bemoeilijkt de doorgang vanuit de darm naar het bloed.
De lage biologische beschikbaarheid (het deel dat in het bloed beschikbaar komt) heeft drie oorzaken:
- curcumine lost slecht op in het vocht van het spijsverteringskanaal;
- slechts een beperkt deel passeert de darmwand;
- het opgenomen deel wordt snel gemetaboliseerd (afgebroken) en uitgescheiden.
In een onderzoek kregen twaalf gezonde deelnemers eenmalig 10 of 12 gram curcumine. Onveranderde, vrije curcumine was bij slechts één deelnemer aantoonbaar. Glucuroniden en sulfaten (omzettingsproducten) werden wel bij iedereen gevonden [5].
Het lichaam heeft de oorspronkelijke curcumine dan al chemisch aangepast. Een meting van ‘totale curcuminoïden’ zegt daarom niet altijd hoeveel vrije curcumine aanwezig was.
Waarom meer milligram niet altijd de oplossing is
Een hogere dosis verandert de eigenschappen van curcumine niet. De slechte oplosbaarheid en snelle omzetting blijven bestaan.
In het onderzoek met 10 en 12 gram gaf de hoogste dosis geen evenredig hogere bloedwaarde [5]. Ook bij vaste-vetdeeltjescurcumine was de verhouding tussen dosis en bloedwaarde niet evenredig [4]. Twee keer zoveel innemen levert dus niet vanzelf twee keer zoveel curcumine in het bloed op.
Piperine: wat doet zwarte peper met curcumine?
Piperine is een bestanddeel van zwarte peper. Het kan de omzetting van curcumine afremmen, waaronder de koppeling aan glucuroniden. Curcumine blijft daardoor tijdelijk langer beschikbaar.
Gezonde vrijwilligers kregen in een onderzoek 2 gram curcumine met 20 milligram piperine. De geschatte biologische beschikbaarheid steeg met 2000% tegenover dezelfde dosis zonder piperine [1]. De hogere concentraties werden tussen 15 minuten en één uur na inname gemeten.
Dit percentage geldt voor deze specifieke combinatie in één oudere studie. Het resultaat geldt daarom niet voor iedere dosis of ieder curcuminesupplement.
Bekijk ook het onderzoek naar curcumine met piperine.
Aandachtspunten bij piperine
Piperine werkt niet alleen op curcumine. De remming van bepaalde omzettingsroutes kan ook relevant zijn voor andere stoffen. De betekenis bij gelijktijdig medicijngebruik is in deze opnamestudies onvoldoende onderzocht.
Bij 2 gram curcumine met 20 milligram piperine werden geen ongewenste effecten gemeld [1]. Dit onderzoek was beperkt in omvang en duur. De verdraagbaarheid kan per persoon en dosering verschillen.
Helpt vet bij de opname van curcumine?
Curcumine is vetoplosbaar. Inname bij een vetbevattende maaltijd is daarom aannemelijk, maar direct vergelijkend menselijk onderzoek ontbreekt. Het is niet vastgesteld hoeveel extra voedingsvet de opname van gewone curcumine verhoogt.
Een maaltijd met olijfolie of noten verschilt van een speciaal ontwikkelde vetdeeltjesvorm. Daarbij is curcumine tijdens de productie in een drager verwerkt. Vet toevoegen aan een maaltijd levert niet noodzakelijk hetzelfde resultaat.
In een onderzoek gaf 650 milligram vaste-vetdeeltjescurcumine een gemiddelde hoogste bloedwaarde van 22,43 nanogram per milliliter. Na dezelfde hoeveelheid onbewerkte curcuminoïden was vrije curcumine niet aantoonbaar [4]. Dit resultaat geldt voor de geteste deeltjesvorm, niet voor gewone curcumine bij een vetrijke maaltijd.
Wat zijn fytosomen en hoe werken ze?
Een fytosoom is een complex van curcumine met fosfatidylcholine (een vetachtige bouwstof uit celmembranen). Daardoor kunnen curcuminoïden zich beter door een waterige en vetachtige omgeving verplaatsen.
Dit verschilt van losse curcumine innemen met vet. Bij een fytosoom vormen curcumine en fosfatidylcholine samen een ontwikkeld complex. De samenstelling en productiemethode bepalen mede hoe dit complex zich in het lichaam gedraagt.
In een dubbelblind onderzoek kregen deelnemers beide vormen in willekeurige volgorde. De totale opname van curcuminoïden was bij het lecithine-fytosoom ongeveer 29 keer hoger dan bij een onbewerkt curcuminoïdenmengsel [2]. In het bloed werden vooral omzettingsproducten gevonden, geen vrije curcumine. Meer over deze vorm lees je in Meriva vs standaard curcumine.
Een ander dubbelblind onderzoek met beide vormen per deelnemer vond 7,9 keer meer curcuminoïden in het bloed [3]. Deze cijfers gelden alleen tegenover de gebruikte standaardextracten. Verschillen in dosis, samenstelling en meetmethode verhinderen een rechtstreekse vergelijking tussen afzonderlijke onderzoeken.
Niet ieder product met lecithine is een fytosoom. Resultaten van één fosfolipidencomplex gelden ook niet voor alle curcuminesupplementen. Bekijk onze vergelijking van liposomale curcumine en fytosomale curcumine voor uitleg over liposomen (vetblaasjes).
Piperine, vet en fytosomen naast elkaar
| Aanpak | Hoe werkt het? | Wat is bij mensen gevonden? | Praktisch aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Gewone curcumine | Geen speciale opnameondersteuning | Lage vrije curcuminewaarden, zelfs bij hoge doseringen [5] | Meer milligram lost slechte oplosbaarheid niet volledig op |
| Curcumine met piperine | Remt een deel van de snelle omzetting | 2000% hogere biologische beschikbaarheid bij 2 gram curcumine en 20 milligram piperine [1] | Resultaat komt uit één oudere studie met een specifieke dosering |
| Curcumine bij voedingsvet | Vet kan helpen bij het oplossen van een vetoplosbare stof | Geen direct vergelijkend menselijk onderzoek naar gewone curcumine met en zonder vet | Niet gelijk aan een ontwikkelde vetdeeltjesvorm |
| Vaste-vetdeeltjesvorm | Curcumine is verwerkt in kleine vetdeeltjes | Aantoonbare vrije curcumine na 650 milligram [4] | Resultaat geldt voor de onderzochte samenstelling |
| Fytosomale curcumine | Complex van curcuminoïden en fosfatidylcholine | In twee onderzoeken hogere totale bloedwaarden dan bij standaardextracten [2] [3] | Opnamefactoren verschillen per specifieke samenstelling |
Welke vorm van curcumine is het meest praktisch?
Bij een standaard kurkuma-extract kan piperine de curcumine-opname verbeteren. Controleer hoeveel curcuminoïden en piperine het product bevat. ‘Met zwarte peper’ vermeldt niet altijd de hoeveelheid werkzame piperine.
Een fytosomale vorm is praktisch voor wie een ingebouwde drager zonder piperine zoekt. Vergelijkend onderzoek toont hogere bloedwaarden dan bij de onderzochte standaardextracten. Kijk of het etiket een herkenbaar fosfolipidencomplex en een duidelijke dosering vermeldt.
Let bij de keuze op:
- de hoeveelheid curcuminoïden, niet alleen het gewicht van kurkumapoeder;
- het type extract of de specifieke toedieningsvorm;
- de hoeveelheid piperine wanneer die is toegevoegd;
- de aanbevolen dagdosering;
- de vermelde dragers en hulpstoffen;
- de verdraagbaarheid bij regelmatig gebruik.
Claims als ‘100 keer sterker’ zeggen weinig zonder vergelijkingsbasis. Zo’n factor kan slaan op vrije curcumine, totale curcuminoïden of omzettingsproducten. Ook meetduur en dosering beïnvloeden het resultaat.
Conclusie: kies de vorm, niet alleen het aantal milligram
Piperine en fytosomen kunnen de curcuminewaarden in het bloed verhogen. Voor gewone curcumine met extra voedingsvet is het verschil bij mensen niet duidelijk vastgesteld.
Let bij een extract op de vermelde hoeveelheid piperine. Kies je een fytosoom, controleer dan het fosfolipidencomplex en de werkelijke dosis curcuminoïden. Het grootste getal op het etiket zegt daarvoor weinig.
Flowerside Comfort combineert fytosomale curcumine (Meriva®) en fytosomale boswellia (Casperome®): vormen die in onderzoek bij mensen beter werden opgenomen dan de vergeleken standaardextracten.
Bekijk de samenstelling van Flowerside Comfort.
Veelgestelde vragen
Is kurkumapoeder hetzelfde als een curcumine-extract?
Nee. Kurkumapoeder bevat verschillende bestanddelen en een relatief beperkte hoeveelheid curcuminoïden. Een extract is geconcentreerd en kan een speciale drager of piperine bevatten.
Kun je piperine en een fytosoom combineren?
Dat is technisch mogelijk, maar een fytosoom is al ontwikkeld om de biologische beschikbaarheid te verhogen. Let vooral op de volledige samenstelling en dosering.
Bronnen
- Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers.Curcumine alleen gaf bij mensen niet-aantoonbare of zeer lage serumwaarden.; Piperine verhoogde de serumconcentratie en de geschatte biologische beschikbaarheid van curcumine.; De hogere concentraties bij mensen werden tussen 0,25 en 1 uur na inname waargenomen.; De auteurs meldden bij de gebruikte doseringen geen ongewenste effecten.
- Comparative absorption of a standardized curcuminoid mixture and its lecithin formulation.De totale opname van curcuminoïden was hoger met het lecithine-fytosoom.; In het plasma werden alleen fase-2-omzettingsproducten aangetroffen.; De vorm verhoogde de opname van gedemethoxyleerde curcuminoïden sterker dan die van curcumine zelf.; De absolute plasmaconcentraties bleven lager dan concentraties die nodig waren voor remming van de meeste onderzochte doelen in laboratoriumonderzoek.
- Comparative absorption of curcumin formulations.Alle drie de bewerkte vormen gaven meer curcuminoïden in het bloed dan de onbewerkte standaard.; Het curcumine-fytosoom gaf een duidelijk hogere opname dan onbewerkte curcumine.; De vorm met een hydrofiele drager, cellulosederivaten en antioxidanten gaf binnen deze studie de grootste stijging.; De metingen omvatten curcumine, demethoxycurcumine, bisdemethoxycurcumine en tetrahydrocurcumine.
- Safety and pharmacokinetics of a solid lipid curcumin particle formulation in osteosarcoma patients and healthy volunteers.De vaste-vetdeeltjesvorm gaf bij gezonde vrijwilligers aantoonbare vrije curcumine in het plasma.; Na een gelijke hoeveelheid onbewerkte curcuminoïden was curcumine niet aantoonbaar.; Er was veel verschil tussen personen.; De relatie tussen dosis en plasmaconcentratie was niet lineair.; De verdraagbaarheid werd in beide groepen als goed beschreven.
- Pharmacokinetics of curcumin conjugate metabolites in healthy human subjects.Vrije curcumine was ondanks de hoge doses bijna nooit aantoonbaar.; Curcumine-glucuroniden en curcumine-sulfaten werden bij alle deelnemers gevonden.; De studie ondersteunt dat curcumine wordt opgenomen, maar grotendeels als omzettingsproducten in het bloed verschijnt.
- Bioavailability of curcumin: problems and promises.De lage bloed- en weefselwaarden van curcumine worden toegeschreven aan slechte opname, snelle omzetting en snelle uitscheiding. Besproken oplossingen zijn piperine, liposomen, nanodeeltjes en complexen met fosfolipiden.
- Oral bioavailability of curcumin: problems and advancements.De review beschrijft de zeer lage orale biologische beschikbaarheid van gewone curcumine en bespreekt liposomen, nanodeeltjes, micellen, fosfolipidencomplexen en micro-emulsies als mogelijke verbeteringen.
- Phytosomal curcumin: A review of pharmacokinetic, experimental and clinical studies.Een curcumine-fytosoom is een complex van curcumine en fosfatidylcholine. Volgens de besproken onderzoeken verbetert deze vorm de biologische beschikbaarheid van curcumine.